هدف از این پژوهش، بررسی تاثیر آموزش راهبردهای علامت گذاری و حاشیه نویسی، سازماندهی و خلاصه کردن بر یادگیری دانش آموزان دختر مقطع اول دبیرستان شهرستان کوچصفهان بوده است. به منظور دستیابی به این هدف از میان کلاس های موجود، چهار کلاس (جمعا 136 دانش آموز) به شیوه نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای انتخاب شدند، سپس با استفاده از جایگزینی تصادفی، سه کلاس به گروه آزمایشی و یک کلاس به گروه گواه اختصاص یافتند. برای تعیین این که هر یک از گروه های آزمایشی، تحت آموزش کدام یک از راهبردهای یادگیری قرار گیرند از شیوه انتخاب ساده استفاده شد. پس از آن به هر یک از گروه های آزمایشی، طی هفت جلسه و هر جلسه به مدت یک ساعت و چهل و پنج دقیقه راهبردهای یادگیری آموزش داده شد (گروه گواه در طول این مدت هیچ گونه آموزشی دریافت نکرد.) در این مرحله دو متن 1900 و 950 کلمه ای که از مجله های پیوند و رشد انتخاب شده بود، در اختیار آزمودنی ها قرار گرفت. از متن نخست آزمونی شامل 40 پرسش چهار گزینه ای و از متن دوم آزمودنی شامل 42 پرسش چهار گزینه ای استخراج شد. آزمون نخست پیش از آموزش راهبردهای یادگیری روی هر چهار گروه اجرا شد تا از همسانی گروه ها اطمینان حاصل گردد. از آزمون دوم به عنوان پس آزمون و به منظور مشخص کردن تاثیر متغیر مستقل بر گروه ها استفاده شد. داده های پس آزمون به کمک تحلیل واریانس یک طرفه و آزمون تعقیبی شفه مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج حاصل تاثیر سه روش آزمایشی را بر سطح یادگیری دانش آموزان گروه های آزمایشی مورد تایید قرار داد، اما فرضیه مربوط به تفاوت میان راهبردهای یادگیری از نظر افزایش سطح یادگیری دانش آموزان مورد تایید قرار نگرفت. بر اساس این نتایج می توان استدلال کرد که هر یک از روش های نشانه گذاری و حاشیه نویسی، سازماندهی و خلاصه کردن در پیشبرد یادگیری دانش آموزان موثر واقع می شود. از نظر کاربردی می توان نتیجه گرفت که هر یک از روش های مورد بررسی در این پژوهش را می توان به عنوان وسیله ای برای افزایش سطح توانایی مطالعه و یادگیری دانش آموزان مورد استفاده قرار داد.

درحالی که مطالعات متعددی درباره نقش حاشیه نویسی بر فراگیری واژگان زبان دوم وجود دارد، یافته ها درمورد تاثیر افتراقی حاشیه نویسی به زبان اول و دوم متناقض است. مطالعه حاضر به بررسی یادسپاری و یادآوری واژگان انگلیسی در میان زبان آموزان انگلیسی به منزله زبان دوم پرداخته است که در حین خواندن متن به حاشیه نویسی به زبان اول و دوم در حاشیه متن و زیر متن دسترسی داشتند. در طول مداخله که دو ماه به طول انجامید 176 شرکت کننده با توانش پیش متوسطه زبان انگلیسی درگیر خواندن متون انگلیسی در یکی از پنج گروه زیر شدند: حاشیه نویسی به زبان اول در حاشیه صفحه (L1-m)، حاشیه نویسی به زبان اول در زیر صفحه (L1-b)، حاشیه نویسی به زبان دوم در حاشیه صفحه (L2-m)، حاشیه نویسی به زبان دوم در زیر صفحه (L2-b) و کنترل (. (CO پس از مداخله، پس آزمون و یک ماه بعد، پس آزمون تاخیری برگزار شد. نتایج آزمون واریانس چندمتغیری و آزمون تعقیبی شفه نشان داد گروه هایی که در معرض حاشیه نویسی به زبان اول قرار گرفته بودند به طور معناداری عملکرد بهتری در یادسپاری واژگان (پس آزمون) داشتند (L1-m > L1-b > L2-m > L2-b). همچنین نتایج بیانگر عملکرد بهتر در یادآوری واژگان (پس آزمون تاخیری) توسط گروه هایی با دسترسی به حاشیه نویسی در حاشیه متن، صرف نظر از زبان حاشیه نویسی بود (L1-m = L2-m > L1-b > L2-b). این یافته ها نشان می دهند که نحوه پردازش و بازیابی واژگان از حافظه بسته به زبان حاشیه نویسی و محل قرارگیری حاشیه نویسی در متن متغیر است. کاربرد یافته های پژوهش حاضر برای مدرسان و طراحان درسی زبان دوم ذکر شده است.

حاشیه نویسی بر متون از سنتهای علمی و ادبی مسلمانان بوده است. از دیرباز نگارش حاشیه، چه از سوی خود مولف و چه از سوی شاگردان یا منتقدان مولف روشی رایج در گسترش اندیشه علمی و ادبی در حوزه فرهنگ ایران بوده است. حاشیه نگاری بر متون از قرن هشتم هجری شتاب گرفت و در روزگار قاجار، حاشیه نگاری بر متون فقهی به امری متداول در حوزه های علمیه تبدیل شد. حاشیه نگاری بر شعر، آن هم شعر معاصر، غریب و نامتداول است که چندان سابقه ای در ادب معاصر فارسی ندارد. مهدی اخوان ثالث به سایقه استعداد، مطالعه زیاد، پرورش در حوزه فرهنگی خراسان و آشنایی با متون ادب فارسی و عربی در این زمینه شاعری پرکار و کم مانند است. اخوان ثالث بر شعر خود از مجموعه "ارغنون" تا آخرین مجموعه شعریش، "تو را ای کهن بوم و بر دوست دارم"، حاشیه های گوناگون، طنزآلود، آگاهی بخش و ظریف نگاشته است. بر اساس این تحقیق، عمده دلیل او برای این کار دفع دخل مقدر و ابهام زدایی از نظریات ادبی او توسط دیگران است. این تحقیق به روش تحلیلی-توصیفی انجام شده و در پی یافتن علل گرایش فراوان اخوان به سنت خود حاشیه نویسی است.

حاشیه نویسی خودکار تصاویر به ایجاد خودکار برچسب های متنی مطابق با محتوای بصری تصاویر دلالت دارد. اگرچه در دهه گذشته تحقیقات فراوانی در این زمینه انجام گرفته است اما وجود برچسب های متعدد و وجود شکاف معنایی میان این برچسب ها و ویژگی های سطح پایین بصری باعث کاهش دقت و کارایی این سامانه ها شده است. در این پژوهش یک روش حاشیه نویسی با استفاده از خوشه بندی دو سطحی بر مبنای ویژگی های کاهش یافته با الگوریتم وراثتی و نیز معانی پیشنهاد شده است. خوشه بندی باعث می شود تصاویر مشابه به هم از لحاظ بصری و نیز تصاویر مرتبط به هم از جهت معنایی در کنار هم قرار گرفته و حاشیه نویسی شوند. این کار علاوه بر تسریعحاشیه نویسی، کارایی قابل قبولی برای یک سامانه حاشیه نویسی نیز داشته است. برای ارزیابی روش، دو دادگان شناخته شده Corel5k و IAPR TC-12 انتخاب شده اند. نتایج به دست آمده روی این دو دادگان عملکرد قابل قبول روش پیشنهادی را در مقایسه با دیگر روش ها نشان می دهد.

استان لرستان به عنوان یکی از مناطق کمتر توسعه یافتۀ کشور، با مشکلات ساختاری در اقتصاد و کمبود فرصت های شغلی رسمی مواجه است. این وضعیت سبب رشد اشتغال در بخش غیررسمی و شکل گیری پدیده هایی مانند «شوتی سواری» در میان بسیاری از جوانان حاشیه نشین شده است. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و به روش پدیدارشناسی به بررسی تجربۀ زیستۀ افرادی می پردازد که وارد این حرفه شده اند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با 14 نفر از شوتی سواران در لرستان گردآوری و با تکنیک تحلیل مضمون تحلیل شده اند. یافته ها نشان می دهد شوتی سواری پدیده ای برخاسته از نابرابری های ساختاری و توزیع ناعادلانۀ فرصت ها است. این افراد قربانی سیستم های نهادی ناکارآمد هستند. همچنین شوتی سواری فقط یک انتخاب فردی یا تصمیم شخصی نیست، بلکه پاسخی است به مجموعه ای از فشارهای ساختاری و اجتماعی، از جمله بیکاری، فقر اقتصادی، فرهنگ ماجراجویانۀ مردانه، دسترسی آسان، تبعیض در توزیع منابع و فرصت های اقتصادی، میل به کسب درآمد و حمایت ضمنی شبکه های اجتماعی از این پدیده. نتایج نشان می دهد برای بسیاری از این جوانان، شوتی سواری نوعی راهبرد بقا در برابر ساختارهای ناعادلانه و محدودکننده به شمار می آید. نبود فرصت های شغلی و محرومیت های مزمن، جوانان حاشیه نشین را به سمت فعالیت های غیررسمی و پرخطر سوق داده است؛ فعالیت هایی که هرچند از نظر قانونی غیرمجاز هستند، اما از دید خود آن ها راهی برای بقا محسوب می شوند. درنتیجه برای کاهش گسترش پدیده هایی مانند شوتی سواری ضروری است سیاست گذاران با نگاهی ساختاری و عدالت محور، به بازسازی فرصت های اقتصادی، تقویت نهادهای حمایتی و ایجاد شغل های رسمی و پایدار در مناطق کمتر توسعه یافته ای مانند لرستان بپردازند.

نمونه دهی خودکار هستان شناسی به استخراج نمونه های کلاس های یک هستان شناسی از متن و افزودن آنها به هستان شناسی می پردازد. از سوی دیگر وب معنایی با افزودن حاشیه نویسی به اسناد وب کنونی محتوای ساخت یافته ای را فراهم می نماید. حاشیه نویسی های معنایی داده های نمونه کلاس های هستان شناسی را بر چسب گذاری نموده و آنها را بر کلاس های هستان شناسی منطبق می نمایند. بنابراین فعالیت نمونه دهی به هستان شناسی می تواند با ایجاد حاشیه نویسی های معنایی همراه باشد.در این مقاله یک سیستم نمونه دهی و حاشیه نویسی میان زبانی به نام POPTA معرفی می شود که متون فارسی را با توجه به یک هستان شناسی (با مداخل لغوی انگلیسی) حاشیه نویسی کرده و این هستان شناسی را نیز با توجه به این متون نمونه دهی می نماید. این سیستم از ترکیبی از روش های آماری و مبتنی بر الگو به همراه متدهای مبتنی بر وب، موتورهای جستجو و دایره المعارف آنلاین ویکی پدیا به منظور نمونه دهی به هستان شناسی و حاشیه نویسی متون بهره می گیرد.